Eddy en Erik op Reis

We zijn nu in Litouwen aangekomen, het derde en laatste land op deze reis. We zitten nu in Nida op de Kuronische landtong aan de Oostzeekust. Het is hier een zogenaamde haffenkust, waarbij een smalle landtong een lagune afschermt van de zee. De lagune of haf is zoetwater.

Het gebied hier behoorde tot de eerste wereldoorlog tot Oost-Pruisen en de meeste plaatsen hebben vanouds ook een Duitse naam. De landtong is een nationaal park en we moeten entree betalen om er op te mogen rijden. De landtong wordt gedeeld tussen Litouwen en Rusland.

Dat wil zeggen met de Russische enclave Kaliningrad, het vroegere Oostpruissische Königsberg, waar de filosoof Immanuel Kant in de 18e eeuw zijn “Kritiek van de zuivere rede” schreef. De grote Duitse schrijver Thomas Mann bracht in Nida, dat toen nog in het Duits Nidden heette, de zomers van 1930 t/m 1932 door. Mann beschreef de bewoners al “niet echt knap, maar wel vriendelijk”. Tegenwoordig zijn de bewoners wat afstandelijk. Groeten worden met moeite en zeer zuinig beantwoord. Het landschap is hier zeer mooi. Met name de duinen, die de Oostzee van de lagune of haf scheiden zijn prachtig. De hoge duinen van wel 50 meter boven zeeniveau doen je in de woorden van Mann denken dat je in de Sahara zit. Dat is wat overdreven, zeker als de temperatuur in ogenschouw neemt. Over het weer hebben we overigens niet veel te klagen. Het is elke dag zonnig en de temperatuur stijgt ‘s middags tot rond de 22 graden. Alleen gisteren op vrijdag hadden we de hele dag regen, maar dat was een uitzondering.

Vanavond zaten de Litouwers in de restaurants en bars aan de tv gekluisterd. Het nationale basketball team speelde om de derde plaats op het WK in Spanje tegen Frankrijk. Basketball is een grote sport hier. Het nationale team eindigt steevast bij de laastse vier bij WK’s en Olympische spelen. Helaas voor Litouwers gaat de wedstrijd verloren met 95-93.

Sinds ons vorige bericht hebben we vanuit Riga een uitstapje naar het Rundale paleis gemaakt. Dit ligt 70 km ten zuiden van Riga. Het werd gebouwd voor baron Biron, de minnaar van tsarina Anna. Deze liet de architect Rastrelli uit St Petersburg aantreden. Deze had eerder het Winterpaleis daar ontworpen (de huidige Hermitage) en dat is goed te zien. Het paleis doet alleen in omvang onder voor het exemplaar in St Petersburg. Het is na de tweede wereldoorlog, toen de nazaten van Biron werden verdreven, sterk verwaarloosd, maar sinds 1972 wordt het nauwgezet gerenoveerd. Een derde is nu te bezichtigen. Het is dus een werk in uitvoering. Ook de Franse tuin is prachtig. We worden er in rond gereden in een electrisch karretje en krijgen een persoonlijke uitleg van een gids. Ruim 25 mensen werken hier om de tuin te onderhouden.

Na Riga trekken we naar het Noordwesten van Letland: naar de omgeving van Kaap Kolka, waar de golf van Riga samenkomt met de Oostzee. We verblijven in een huisje in het gehucht Kosrags. In dit gebied leeft één van de kleinste minderheden van Europa, de Livs. Zij zijn een volk dat verwant is met de Esten en de Finnen. De gemeenschap bestaat nog uit 250 mensen. Het huisje is zeer simpel, maar we hebben wel de basisvoorzieningen. Het zeer uitgebreide ontbijt wordt ons aan de deur bezorgd door de eigenaresse. Kaap Kolka en de bossen eromheen zijn de belangrijkste bezienswaardigheid.

Na Kaap Kolka rijden we naar Ventspils, een havenstad aan de rivier Vents. De haven ligt hier nog midden  in de stad. We bekijken een paar bezienswaardigheden en rijden dan verder naar Liepaja, eveneens aan de Oostzeekust. Aan de noordzijde van Liepaja is de voormalige marinebasis Karosta. Eind 19e eeuw aangelegd voor de marine van de Russische tsaar werd ze naar de inlijving bij de Sovjet Unie in 1945 een onderzeebootbasis. In 1993 vertrok het Sovjet leger, maar liet het Russische burgerpersoneel verweesd achter op de basis. Dat burgerpersoneel en hun gezinnen woont er nog steeds in ongelooflijk afgeleefde sovjetflats, in een soort getto. Dat gevoel wordt nog versterkt door de draaibrug die Karosta scheidt van de rest van Liepaja. De brug heeft openingstijden, waardoor Karosta 5 keer per dag 1,5 tot 2 uur onbereikbaar is. De stadsbus rijdt tot aan de brug. In Karosta zijn er lange lanen met vervallen tsaristische gebouwen, kazernes uit de Sovjet tijd en de vreselijke woningen, die nog steeds gebruikt worden. Midden in die ellende staat een indrukwekkende orthodoxe kathedraal te blinken. Prachtige ikonen en mozaïeken versieren de gevel en de uivormige koepels blinken in het zonlicht. Iets verderop staat de voormalige militaire strafinrichting, waar ongehoorzame matrozen kleine straffen moesten uitzitten. Het is nu een museum en we worden er rondgeleid door het complex. Hoewel de straffen relatief kort waren (max 5 dagen) was het regime zeer streng en zwaar. Je kunt, als je het helemaal wilt beleven, ook overnachten in de gevangenis en slapen op een houten plank zoals de soldaten ook moesten doen.

Ten zuiden van Liepaja, bij het Pape meer, is een natuurreservaat. Hier is 15 jaar geleden een groep van 16 Konikpaarden uit de Oostvaardersplassen uitgezet. De groep is inmiddels natuurlijk gegroeid tot ruim 150 paarden, die hier vrij rondtrekken op 200 ha natuurgebied.Dit gebied moeten zij inmddels wel delen met een 50tal oerossen. Met wat moeite vinden we de ingang van het graasgebied. Van daar af worden we door een gids tot vlakbij de paarden gebracht. De dieren zien ons wel, maar trekken zich weinig van ons aan. Alleen de jonge veulens zijn wat nieuwsgierig, maar de ouderen houden ze op afstand. Een heel leuke ervaring. Hier worden de dieren ‘s winters wel bijgevoerd, met als argument dat het gebied te klein is om de dieren in de winter in leven te houden. Ook worden er wakken in het ijs gemaakt.

Vrijdag zijn we de grens overgestoken naar Litouwen. Aan de grens staan er wel grenswachten, maar we worden door gewuifd. In Klaipeda nemen we de veerboot naar de Kuronische Landtong. Van de Baltische Staten heeft Litouwen de meeste inwoners: 3,5 miljoen. De Russische minderheid is hier het kleinst. Maar 6% is van Russische afkomst. Net als in Estland en in Letland zien we ook in Litouwen overal in de bossen  auto’s langs de weg geparkeerd. De bestuurders en passagiers zwerven gewapend met een emmer het bos in om paddenstoelen te verzamelen. Oud en jong doen er aan mee. Doordeweeks vooral bejaarden, maar in het weekend is het een famlieuitje.

Vandaag hebben we met een huurfiets een flinke fietstocht over de landtong gemaakt en hebben we een paar duintoppen bedwongen van waar af we zowel het haf of lagune als de Oostzee konden zien. Vanuit Nida trekken we vanaf morgen verder door Litouwen.

Nog één week te gaan…