Eddy en Erik op Reis

We zijn nu weer thuis in Rotterdam. De laatste drie dagen van onze reis waren we in Göteborg, de tweede stad van Zweden. Net als Rotterdam een havenstad, de grootste van Skandinavië, maar stukken kleiner dan Rotterdam.

Rijdend vanuit Varberg vonden we het hotel redelijk snel, maar konden niet tot voor de deur komen. We parkeren bij het winkelcentrum Nordstan tegenover het hotel in een parkeergarage. Uiteraard is de kamer om 12 uur nog niet klaar. We moeten eerst de auto gaan inleveren en tanken. Dat is nog niet zo eenvoudig. De Garmin Navigatie weet geen raad met de verbouwingen aan het wegennet in het centrum. We vinden na enig zoekwerk een tankstation. We zetten de Garmin uit en rijden naar het verhuurbedrijf met Google Maps op de iphone. Dat gaat snel.

Na de lunch lopen we naar het Kunstmuseum van Göteborg aan het einde van de Avenyn op de Götaplats. Een groot beeld van Neptunus van de hand van beeldhouwer Carl Milles staat midden op het plein, dat vandaag is ingenomen door grote groepen scholieren, die hun eindexamen vieren. De politie leidt het in goede banen. We bereiken het museum veilig en wel en klimmen naar de 4^e etage. Daar is de grote beeldenhal. Vervolgens nemen we de lift naar de 6^e etage, die ingenomen wordt door de Fürstenberg collectie. Deze verzameling skandinavische kunst van rond de vorige eeuwwisseling is aan de stad geschonken door het echtpaar Fürstenberg. Werken van Larsson (Lilla Suzanne), Zorn, Badgasten (ute), Kroyer  (Hiep Hiep Hoera), Birger (Ontbijt van de Scandinavische kunsternaars in Café Ledoyen, Parijs) en de Gothenburg Colourists. Daarnaast ook werken van internationale vermaarde kunstenaars als Monet, Pisarro, Gauguin, Chagall, Picasso, Rodin en Degas.

We drinken koffie in het café en nemen daarna de tram terug naar het hotel. Via de ToGo app van Västtrafiken hebben we een driedagenkaart gekocht voor 230 kronen (€22). Veel trams zijn naar beroemde Goteborgers vernoemd. Ik zie er één passeren met Torbjörn Nilsson erop. De voetballer van IFK Göteborg, die in 1982 met zijn team de UEFA cup won. ’s Avonds eten we bij Kometen, een Zweeds restaurant, dat al generaties lang traditionele kost op tafel zet. We eten gehaktballetjes (Köttbullar en Sotad Lax) en een toetje.

Donderdag-ochtend treffen onze gids Eleonora op het Gustav II Adolf plein in het oude centrum van Göteborg. Eleonora is een oud-lerares, die veel plezier heeft in het vertellen van het verhaal van de stad. Het beginpunt is goed gekozen. Op het plein staat het standbeeld van de naamgever van het plein. Deze Zweedse koning is de stichter van de stad in 1621. Het was ook deze koning die de Denen definitief uit Zweden verdreef en Zweden betrok bij de Dertigjarige oorlog in Duitsland, om de Lutherse vrienden aldaar te steunen. Hij veroverde o.a. Frankfurt am Main, maar sneuvelde in 1632 in Lützen bij Leipzig. Bij het stedelijk ontwerp en het stadsbestuur werden verscheidene Nederlanders betrokken. Dat is te zien aan de grachten en de huizen.

Vanaf het plein lopen we naar het Kronhuset. In de 17^e eeuw gebouwd in Nederlandse stijl als wapendepot. Er is een binnenplaats waar nu kleine ateliers van zilversmeden, horlogemakers en andere ambachten zitten. We wandelen verder langs de Duits-Lutherse kerk. Hier worden nog steeds Duitse kerkdiensten gehouden. We lopen om het voormalige Oostindisch huis. Hier zat vanaf 1750 de Zweedse VOC. Deze was in 1731 opgericht en na een periode van grote bloei ging ze in mede door het Engelse handelsbeleid langzaam ten onder. In 1831 was het voorbij. Het gebouw is nu het stadsmuseum van Göteborg. We lopen verder langs de Domkerk uit 1815 en komen vervolgens bij de Saluhall ofwel de markthal. Dit is een prachtig bouwwerk met daarin diverse delicatessenwinkeltjes en eetgelegenheden. De hal werd in 1888 geopend, als eerste Zweedse gebouw bestaande uit steen, glas en ijzer.

We lopen vervolgens naar de Trädgårdföreningenspark. Het park van de tuinvereniging. Aangelegd als particulierpark op de plek waar tot halverwege de 19^e eeuw de stadsmuren stonden. Het is een mooi Engels landschapspark. Het is inmiddels gemeentebezit en gratis toegankelijk. In het midden staat het Palmhuis, een tropische kas met tropische en mediterrane planten.

We wandelen verder via de Aveny, de grote boulevard die naar het kunstmuseum leidt. Wij slaan af op de Vasagatan en komen voorbij het universiteitsgebouw. De Goteborgse universiteit is relatief jong (1891), maar is inmiddels wel de grootste van Skandinavië met bijna 39.000 studenten. De Wasagatan leidt daarna naar de wijk Haga. Dit is een voormalige arbeiderswijk, gebouwd buiten de stadsmuren. Deze buurt is prachtig opgeknapt en heeft leuke winkels, café’s en restaurants. Hier nemen we afscheid van Eleonora en gaan we lunchen op een terrasje. De zon is inmiddels gaan schijnen en de temperatuur loopt op tot 22 graden. Daarna nemen we de bus naar het hotel.

’s Middags nemen we de elektrische step van Bird naar de Lipstick, een torengebouw aan de haven met een uitzichtplatform. We gaan naar boven en hebben een goed uitzicht over de stad. Daarna steppen we naar de Markthal en drinken wat op een terras. Om een of andere reden kijk ik op de KLM app naar de vertrektijd van onze terugvlucht op zaterdag. Dan zie ik tot onze schrik dat onze vlucht is geannuleerd en dat er wordt gewerkt aan een omboeking. Maar meer komen we niet te weten. Bellen gaat ook niet. Wordt nog spannend.

Rond 23 uur kijk ik weer op de KLM-app. Nu wordt een alternatieve vlucht aangeboden. Op zaterdag om 6 uur in de ochtend. Dat alternatief boek ik meteen. Dan zijn we ieder geval op de geplande datum thuis, maar we moeten dan wel erg vroeg opstaan.

Vrijdag staan we op met regen. Na het ontbijt gaan we koffiedrinken bij Espresso House aan de Brunnvikplats. Vandaar lopen we naar het Goteborg stadsmuseum, waar de geschiedenis van de stad centraal staat. Bij het ontstaan van de stad in 1621 waren veel Nederlanders betrokken, zoals architecten, civiele ingenieurs en kooplui. Het oudste voorwerp dat is gevonden, een hanger met ketting, lijkt van een vrouw uit een Haagse handelsfamilie van Sassen te zijn. Zij was waarschijnlijk in de 17^e eeuw in Goteborg neergestreken, maar wie zij was?

Er wordt ook veel aandacht besteed aan de Vikingtijd. Ook de resten van een vikingschip uit de 9^e eeuw is tentoongesteld. Niet zo mooi en intact als die in Oslo, maar toch krijg je een idee van de omvang van die schepen, waarmee de Vikingen de Europese kusten onveilig maakten. Dit is echter een handelsschip, geen oorlogsschip en het enige vikingschip dat in Zweden is opgegraven en tentoongesteld.

We wandelen het centrum in en nemen een kijkje in het NK-warenhuis, Nordiska Kompaniet. Een soort Bijenkorf. Er zijn alleen filialen in Stockholm (de grootste), en Göteborg. Het filiaal in Stockholm opende in 1915. Er waren ook filialen in St Petersburg en Buenos Aires, maar die zijn weer gesloten. In Göteborg opende NK in 1971. Het motto is “de klant is koning en de koning is onze klant”, om te benadrukken dat ze voor het hoogste gaan.

We lunchen in de Markthal bij wijnbar Bulot. Rond de lunchtijd is het heel drukbezocht. De gasten zitten aan tafeltjes rond het piepkleine keukentje en daaromheen een ring met barkrukken. We veroveren net op tijd twee krukken. Heerlijke lunch. Het weer is inmiddels sterk verbeterd: de zon is gaan schijnen.

Daarna doen we even rustig aan op onze kamer. Om kwart voor zes nemen we de tram. We gaan uit eten bij SK Mat och Människor (Eten en Mensen), een restaurant met 1 Michelinster. We worden niet teleurgesteld door de moderne Zweedse keuken. We nemen het viergangenmenu met Gravad Riddervis (Trekzalm) met forelkuit als voorgerecht, gevolgd door witte asperges met kuit van de Snotolf of Lompvis – ook nieuw voor ons – en blauwe mosselsaus. Hoofdgerecht is kalfsrug in rodewijnsaus en koudgeperste koolzaadolie. Het dessert is minder exotisch: Zweedse aardbeien, roomijs, munt en slagroom. Daarbij een wijnarrangement, waarbij één van de wijnen ons bekend voorkwam: Les Vignes du Precheur van Domaine Weinbach, waar we in 2020 in de Elzas op bezoek waren. Toen we dat bij de ober meldden, werden we meteen als wijnkenners ingeschat!

Zaterdag staan we om 3 uur op en om half vier staat onze taxi voor de deur. Met hoge snelheid worden naar de luchthaven Landvetter gereden. In 15 minuten zijn we daar. Bij binnenkomst zien we ontzettend lange rijen wachtende reizigers. Gelukkig is de rij voor Skypriority van AirFrance-KLM erg kort, slechts 2 wachtenden voor ons. We moeten wel tot exact 4 uur wachten voor de checkin (of liever de bagage drop off) begint. De veiligheidscheck heeft wel een lange rij. Het duurt ruim een kwartier voor we aan de beurt zijn. Alle apparatuur moet uit de tas – op Schiphol en laatst ook in Rome kun je alles laten zitten, maar hier zijn ze nog niet zo ver. De cafetaria in de vertrekhal moeten nog opengaan. We vertrekken met een beetje vertraging om 10 over zes en komen ook een kwartier later dan gepland aan om 7.45. De bagage rolt pas om 8.25 van de band. De IC-Direct rijdt niet tot en met dit weekend vanwege werkzaamheden. We nemen dus de gewone trein via Leiden en Den Haag om 8.42. Rond 10 voor 10 zijn we thuis.