Eddy en Erik op Reis

Sinds zondag 24 mei zijn we in Shetland. Deze eilanden groep behoort tot Schotland, maar ligt net zo ver van Edinburgh als Bergen in Noorwegen. Het is het noordelijkste stukje Verenigd Koninkrijk. De Shetlanders zien zich zelf niet zo zeer als Schotten, maar als een eilandengroep, die veel gemeen heeft met Skandinavië en dan met name met Noorwegen en IJsland. De eilanden zijn als duidenden jaren bewoond en werden in de 8e eeuw gekoloniseerd vanuit Noorwegen. In de 14e eeuw kwamen de eilanden, samen met het zuidelijker gelegen Orkney als bruidsschat in Schotse handen.

We zijn op vrijdag van Amsterdam naar Aberdeen in Schotland gevlogen. Aberdeen is de derde stad van Schotland en ligt in het Noordoosten. Het staat bekend als de granieten stad, omdat de meeste gebouwen met granietsteen gebouwd zijn en dus grijs van kleur zijn. Het heeft een rijk verleden, maar ook een rijk heden vanwege de rol die het heeft in de oliewinning op de Noordzee. Op vrijdagmiddag bekijken we het oude centrum en eten bij het Moonfish Café. Op zaterdag gaan we naar de Aberdeen Art Gallery. Dit museum toont vooral hedendaagse Schotse kunst. Een aardig museum. Rond 15 uur gaan we naar de haven om in te schepen op de veerboot van Northlink Ferries, de mv Hjaltland. Het schip vaart om 17 uur af richting Lerwick op Shetland. De overtocht duurt 14 uur met een tussenstop in Kirkwall op de Orkney eilanden. Aan boord is een restaurant en een bar. Het schip is niet zo groot als die vanuit Nederland naar Engeland varen. Wij hebben een binnenhut (zonder raam), met eigen douche en toilet.

De volgende ochtend komen we om 7.30 aan in Lerwick. Onze huurauto staat keurig op de parkeerplaats, zoals afgesproken met de sleutel onder de mat. Waar kan zoiets nog?

Op zondagochtend is Lerwick zo goed als dood. Er is een cafe dat om 9 uur open gaat en daar gaat iedereen op af. Gelukkig zijn we er vroeg bij en hebben we een tafeltje. De koffie is heerlijk. De koekjes ook. Dan gaan we fort Charlotte bekijken. Dit fort moest Lerwick beschermen tegen invasiemachten, maar dat werd nooit getest. De kanonnen staan er nog. Na het fort rijden we naar de Clickimin Broch, een prehistorisch (IJzertijd) bouwwerk, dat waarschijnlijk een defensieve functie had. Helaas begint het te regenen. We gaan daarom boodschappen doen bij de Tesco. Grote vestiging en dito assortiment. Vervolgens lunchen we bij Mango. Na de lunch rijden we naar ons huisje in Aith bij Bixter. Het is een gezinswoning in een huizenrij in een minuscuul gehucht.

Op maandag rijden we na het ontbijt naar Lerwick, naar JRJ Garage. Dit is een garagebedrijf, dat ook aan autoverhuur doet en waar we onze auto hebben gehuurd. We moeten nog betalen voor de auto en het contract tekenen, hoewel we gisteren de auto al hebben opgehaald bij de ferry-terminal. Alles gaat hier in goed vertrouwen. Daarna rijden we naar Sumburgh Head, het zuidelijkste puntje van Mainland Shetland. Om daar te komen, moeten we de landingsbaan van het vliegveld van Shetland oversteken. Stoplichten regelen, dat de auto’s niet in botsing met vliegtuigen komen. In Sumburgh staat een vuurtoren en heb je een mooi uitzicht op vogelkolonies. We zouden hier ook Walvissen en dolfijnen kunnen zien, maar dat geluk hebben we dan weer niet. Het is mistig vandaag en de vuurtoren is vanaf de parkeerplaats niet eens zichtbaar. We zien meeuwen, aalscholvers en ook een paar papagaaiduikers of puffins.

Vanaf de vuurtoren rijden we naar Jarlshof. Hier lunchen we in een hotel (heel simpel) en bekijken dan de archeologische vindplaats, die Jarlshof wordt genoemd. De oudste vondsten gaan 3000 tot 5000 jaar terug en lopen tot aan de 17^e eeuw. Hier is laag op laag gebouwd en zijn woonvormen aangepast door later beschavingen. Heel interessant zijn de half verzonken ronde woningen gebouwd rond een vuurplaats. De naam dankt de plek aan het huis van de Laird van Shetland, die Orkney en Shetland in leen had van de Schotse koning. Resten van die woning zijn ook zichtbaar. De Jarlshof ligt aan zee en er staat een straffe en koude wind, maar gelukkig is het droog. Daarna rijden we door naar het Spiggie meer. Hier is een observatiepost van de Britse vogelbescherming RSPB. Daar is niet erg veel te zien, maar er tegenover is een zandweg, die naar een strand leidt, waar ik o.a. Scholeksters en Snip zie. Tenslotte rijden we naar het St Innian’s strand. Dit is een zandrug, die het Mainland met het eiland St Inninan verbindt, waardoor er een tweezijdig strand is ontstaan. 

Dinsdag schijnt de zon als we wakker worden en al een hele tijd, want zonsopgang is rond 4 uur ’s ochtends. We rijden na het ontbijt en koffie naar Lerwick. We wandelen door Commercial Street en die is veel levendiger dan zondagochtend, toen we van de boot afkwamen. We drinken koffie bij Pete’s Cafe en wandelen langs de Lodberries, de huizen die half in het water zijn gebouwd. Een ervan is gebruikt als “woning” van Jimmy Perez, de politiecommissaris uit de Shetland TV serie. Er zijn veel Franse toeristen in het centrum, afkomstig van het Cruiseschip Renaissance.

We rijden naar Scalloway, de voormalige hoofdstad van Shetland. Het ligt aan de westkust van Mainland aan een baai. Er is een kasteel (voor de Laird) en een kleurrijk havenfront. We lunchen in het Scalloway Hotel en lopen langs het water. Scalloway speelde een belangrijke rol in de Britse steun aan het Noorse verzet tegen Duitse bezetting van Noorwegen. Het systeem van smokkel van wapens en vluchtelingen kreeg de codenaam Scalloway Bus System. Vele agenten en vrijwilligers lieten het leven bij deze acties, die tot mei 1945 doorgingen. Er staat een monument aan de kade ter herinnering aan de gevallenen. Er is ook een Norway House, van waaruit de operaties werden georganiseerd.

Woensdag blijven we in de buurt van ons huisje in het Westelijk deel van Mainland. We rijden eerst naar het gehucht Vementry, dat aan het eind van de weg ligt, die in noordelijke richting vanuit Aith loopt. Aan het einde van die weg hebben we zicht op het eiland Vementry, dat ooit bewoont was, maar nu al geruime tijd niet meer. Sporen van menselijke bewoning gaan terug tot 3000 jaar geleden. Rond Vementry liggen talrijke kleine eilandjes en rotsen. We rijden terug naar Aith en daarna door naar het strand van Dale of Walls. Onder een blauwe zonnige hemel doemt hier een ruig kustlandschap op. Via een onverharde weg komen we bij het begin van een Coastal Walkway. Ik trek de wandelschoenen aan en beklim een flinke helling voor een nog mooier uitzicht op de rotskust. Qua vogels is de oogst niet overdadig, wat meeuwen, maar ook Noordse Sternen en andere kleinere vogels.

We vervolgen onze route naar Walls, het enige dorp van betekenis in dit deel van Mainland, maar meer dan een kruidenierswinkel annex postkantoor is er niet. We rijden door naar ons huis, waar we lunchen. ’s middags rijden we naar Lerwick voor wat boodschappen en een bezoek aan de Noost pub. ’s avonds eten we een deur verder bij No.88, een prima restaurant aan de Commercial Street.

Donderdag rijden we naar Neap aan de noordoostkust. De rit erheen is al prachtig, door de heuvels en langs de kust over eenbaanswegen. Neap zelf is niet indrukwekkend, maar de omgeving wel. Rotskust, groene heuvels, veel schapen en vogels, zoals scholekster, skua en noordse stern. We rijden verder naar Laxo, waar we de veerboot naar het eiland Whalsay nemen. Het is een kleine veerboot en we hebben niet gereserveerd voor de auto. Maar we mogen er toch op. Het is een half uur varen en de boot heeft met fikse golfslag te maken. Maar dat lijkt normaal te zijn. Whalsay is niet erg groot, maar er wonen toch redelijk veel mensen, die vooral in de visserij werken. Ondanks dat is er geen horeca en het heritage center gaat pas om 14 uur open. We kopen wat wraps in de enige winkel en rijden onder een mooie lentezon het eiland rond. Op het noordelijkste tipje van het eiland ligt de noordelijkste golfbaan van het VK. Er staat een straffe wind, dus hoe de golfers de ballen in de hole krijgen is een raadsel.

We rijden weer terug naar de veerhaven. Het is nu drukker. Er zijn drie vrachtwagens, die kennelijk gereserveerd hebben en wat personenwagens. We mogen er toch op en een vrachtwagen blijft achter. Terug op Mainland rijden we via een binnendoorweg terug naar Aith.

Vrijdag rijden we in noordelijke richting over de B9071. We komen langs de Original Cake Fridge. Een koelkast langs de weg, met daarin taarten, die je tegen achterlating van geld in een schaaltje, kunt meenemen. Dit was de eerste in zijn soort en nu zijn er op meerdere plaatsen op Shetland dergelijke kasten met huisgemaakte etenswaren, voor de eerlijke klanten. We rijden door naar Brae, waar we tanken en vervolgens naar Hillswick. Dat ligt op het Schiereiland Northmavine, dat door de landengte Mavis Grind met de rest van Mainland is verbonden. Deze landengte is het smalste deel van het Verenigd Koninkrijk, dat de Noordzee en de Atlantische Oceaan scheidt. In het verleden zijn boten over de landengte gesleept om de de lange omweg over water te vermijden. In Hillswick wilden we het Wildlife Sanctuary bezoeken, waar zeehonden worden gered. Maar helaas is het alleen op afspraak te bezoeken. We drinken koffie in het Magnus Hotel met mooi uitzicht op Ura Firth (baai). We gaan verder naar Stennes aan het eind van de B9078. Het kustlandschap is hier adembenemend mooi. In zee zien we een grote rots met boog die het water overspant. Er zijn wel vogels te zien, maar niet overweldigend veel. We rijden naar de Eshaness vuurtoren. Ook hier is het uitzicht prachtig. In de rotswanden nestelen meeuwen, maar we zien ook andere vogels als scholeksters en bontbekplevier. We lunchen bij de Braewick Cafe & Caravan Park. Verrassend lekkere broodjes. Vervolgens rijden we terug naar Aith. Vandaag waren de weergoden ons minder welgezind. Het is de hele dag zwaarbewolkt

’s avonds eten we bij C’est la Vie in Lerwick. Franse keuken (van Frans echtpaar), waar we van te voren onze keuze van het menu via Whatsapp moesten doorgeven. Heerlijk eten (Boullabaisse, respectievelijk Iberico varken en crêpe na). ’s avonds is het mistig op de heuvels en regent het hard in de dalen.

Vandaag doen we rustig aan. Morgen verkennen we de eilanden verder.